Tāhei Tāpiripiri (Kaupae 6)

Hei Whakarāpopoto

E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, te Tāhei Tāpiripiri. Ko tā te Tāhei Tāpiripiri he āwhina i ngā ākonga ki te tūhura i ngā rautaki wāwāhi tau mō te tāpiri. E hāngai ana ki te Kaupae 6 o Te Mahere Tau. Arā tētahi atu kōwae ako e pā ana ki te akoranga matihiko nei, te Tāhei Tāpiripiri, e hāngai ana ki te Kaupae 5.

Achievement Objectives
3. Ka kōwhiri, ka whakamārama i te rautaki e tino whaihua ana hei whakaoti rapanga e whai wāhi mai ana te tauoti, te hautau, te tau ā-ira me te ōrau: rautaki tatau; rautaki whakarōpū; rautaki tohatoha ōrite; rautaki tāpiripiri; rautaki whakarea māmā.
Te Hononga ki te Marautanga
Taumata 3
Te Tau me te Taurangi (Te Mātauranga Tau me ngā Rautaki Tau)
Whāinga Paetae 3:
Ka kōwhiri, ka whakamārama i te rautaki e tino whaihua ana hei whakaoti rapanga e whai wāhi mai ana te tauoti, te hautau, te tau ā-ira me te ōrau:
  • rautaki tatau;
  • rautaki whakarōpū;
  • rautaki tohatoha ōrite;
  • rautaki tāpiripiri;
  • rautaki whakarea māmā.
Ngā Whāinga Ako

Kia mōhio te ākonga ki te:

whakamārama i ā rātou rautaki

Ngā Tikanga Pāngarau

E tino hono ana tēnei kōwae ako ki Te Mahere Tau o Aotearoa (tirohia te kaupapa o Te Poutama Tau i te pae tukutuku o nzmaths.co.nz).

E whakaatu ana te wāhanga rautaki o Te Mahere Tau i ngā momo rautaki ka whakamahia e ngā ākonga ki te whakaoti paheko.

E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te Kaupae 6 o Te Mahere Tau, Te Puanga o te Wāwāhi Tau Tāpiripiri. Ko ētahi o ngā rautaki i tēnei kaupae, ko te 'tau rearua' (28 + 24 = 24 + 24 + 4); ko te 'tau māmā me te tikanga paremata (28 + 24 = 30 + 24 – 2); ko te wāwāhi uara tū (28 + 24 = 20 + 20 + 8 + 4).

Ko te mātauranga tau tētahi anō wāhanga o Te Mahere Tau, arā, ko te mātauranga me matua mōhio te ākonga e tutuki i a ia ngā momo rautaki. Kei roto i tēnei kōwae ako te mātauranga e pā ana ki te whakarōpū tau, ngā meka tāpiritanga matua, ngā tau rearua, ngā tauhono me te 10, ngā tauhono o te 10 me te 20.

He Rārangi Kupu

tāneke slider
ngā tauhono me te 10 groupings with 10
ngā tauhono o te 10 groupings within 10
ngā tauhono o te 20 groupings within 20
paheko tau number operation
wāwāhi partition
tikanga paremata compensation
rauemi matihiko digital resource
tau māmā easy number
Hei Raupapa I Ngā Mahi Ako

E ono ngā rauemi matihiko pāngarau kua tuhia ki te reo Māori. Koia nei ngā whakamārama:

Te Rauemi Matihiko Te Whakamārama
Tāhei Tau Punarua Mēnā e mōhio ana te tamaiti ki ngā tau tāpiri o tētahi tau, he māmā ake tana whakaoti paheko tau. Ko tēnei akoranga matihiko hei whakapakari i a ia ki tēnei āhuatanga o te tau.
Tāhei Tāpiripiri Hei whakaako, hei whakapakari i te tamaiti ki ngā momo rautaki whakaoti tāpiritanga i rō hinengaro.
Tāhei Tangotango Hei whakaako, hei whakapakari i te tamaiti ki ngā momo rautaki whakaoti tangohanga i rō hinengaro.
Tāhei Huatango Ka tirohia tētahi rautaki matua mō te whakaoti tangohanga, arā, ko te huri i taua tangohanga hei tāpiritanga. Mā konei e māmā ai te kimi i te huatango (te rerekētanga) o ētahi tau e rua.
Tūtohi Tukutuku E aro ana tēnei o ngā akoranga matihiko ki te tikanga o tēnei mea te whakareatanga, me te hononga ki te tāpiri tāruarua. Hei āwhina i te tamaiti e tīmata ana ki te ako i te whakareatanga.
Papa Whakarea Mā te wāwāhi i ngā tau o roto i tētahi whakareatanga, e māmā ake ai te whakaoti i rō hinengaro. He rauemi tēnei hei āwhina i te tamaiti ki te whakaoti whakareatanga.

Haere ki tēnei wāhi i te ipurangi ki te tiki atu i ēnei rauemi matihiko:
http://www.tki.org.nz/r/digistore/register_e.php

Tirohia te Wāhanga 10 me te Wāhanga 11 o te Pukapuka Tuarima o Te Poutama Tau.

Ka Mahi Tahi te Pouako me tētahi Rōpū Ākonga ki te Whakamahi i te Tāhei Tāpiripiri

  1. Whakamāramatia te tikanga o te rerenga 'wāwāhi tau' (he pai pea te whakatairite ki te rerenga 'wāwāhi tahā'). Arā, ngā whakarōpūtanga e taea ana mō tētahi tau. Whakatauiratia ki tētahi tau māmā. Anei ētahi wāwāhitanga e taea ana mō te 8:
    • 5 + 3 = 8
    • 4 + 4 = 8
    • 2 + 2 + 2 + 2 = 8
    • 6 + 2 = 8
    • 2 x 4 = 8 ...
  2. Whakamāramatia te Tāhei Tāpiripiri ki ngā ākonga, arā, he tāhei hei whakaahua i ētahi tau e rua e tāpirihia ana. Kotahi te tāhei hei tohu i ia tau, ā, ka hono tahi ngā tāhei e rua nei. Ko te mahi a te Tāhei Tāpiripiri, he wāwāhi i ngā tau ki ētahi wāhanga, kia māmā ai te tāpiri.
  3. Huakina te Tāhei Tāpiripiri, ka pāwhiri ai i te pūtohu 'Hangaia āu ake tāpiritanga uaua'. Tuhia tētahi tāpiritanga. Hei tauira, ko te 27 + 38.

    diagram.

  4. Whakaaturia te mahi a ngā tāneke hei wāwāhi i ngā tau. Ka noho tonu te rahi o ngā tau e tāpirihia ana, engari ka wāwāhia kia kitea ngā wāhanga o roto i ngā tau.
  5. Tūhurangia ētahi wāwāhitanga o te 27, pērā i te 25 + 2, te 20 + 7, te 13 + 14.
  6. Tūhurangia ētahi wāwāhitanga o te 38, pērā i te 30 + 8, te 19 + 19, te 35 + 3.
  7. Whakaaturia te mahi a ngā tāneke kei ngā pito e rua o te Tāhei Tāpiripiri. Mā ēnei tāneke e whakarahi ai i ngā tau. Mā te kukume i te tāneke kei te pito matau, e whakanui ai i te 38 ki te 40. Me āta whakamarama te tikanga paremata, arā ki te tāpirihia tētahi rahinga (pērā i te 2) hei whakamāmā i te tāpiritanga, me tanga anō taua rahinga i te mutunga.
  8. Whakawhitiwhiti kōrero mō te wāwāhi i ngā tau hei whakamāmā i te tāpiritanga. He tauira pātai:
    • He aha tētahi wāwāhitanga hei āwhina ki te whakaoti i te tāpiritanga 27 + 38?
    • Wāwāhia te 27 ki ētahi wāhanga e rua. He aha te wāwāhitanga kia māmā ai te tapiri atu ki te 38?
  9. Wāwāhia te 27 ki te 25 me te 2. Whakawhitiwhiti kōrero mō te whaihua o tēnei wāwāhitanga. He tauira pātai:
    • He aha te hua o te wāwāhi i te 27 ki te 25 me te 2? He māmā te tāpiri i te 2 ki te 38, ka 40. He tau māmā te 40. He māmā ināianei te tāpiri i te 25, arā, ka 65.

    diagram.

  10. Whakamāramatia te ingoa o tēnei rautaki, arā 'Kawea ki te tau māmā'. Hei tauira:
    • He rautaki tēnei hei āwhina i te mahi tāpiri i ētahi tau. Ko te ingoa o te rautaki ko te'Kawea ki te tau māmā' He aha te tau māmā? Ko te 40.
    • I kawea te aha ki te 40? I kawea te 38 ki te 40
    • Mā te aha e kawea ai te 38 ki te 40? Mā te tāpiri i te 2.
    • Nō hea te 2 i tāpirihia atu? Koirā tētahi wāhanga o te 27.
    • Kua tāpirihia te 2, ka 40. E hia atu anō hei tāpiri atu? 25.
  11. Tūhurangia ētahi atu wāwāhitanga whaihua, ka whakawhitiwhiti kōrero ai mō te rautaki e hāngai ana. Hei tauira:
    • Ko te whakamahi i ngā tau rearua: 27 + 38 = 2 + 25 + 25 + 13
    • Ko te tau māmā me te tikanga paremata: 27 + 38 = 27 + 40 – 2
  12. Tonoa ngā ākonga ki te tuhi pikitia hei whakaatu i ngā rautaki nei. Hei tauira:

    diagram.

  13. Tuhia tētahi rapanga ki te papa tuhituhi, ka pānui tahi ai me ngā ākonga. Whakawhitiwhiti kōrero mō ngā rautaki wāwāhi tau hei whakaoti i te tāpiritanga. Whakamahia te Tāhei Tāpiripiri hei whakaatu i ngā rautaki. Hei tauira:
    • E kohi moni ana tō akomanga mō tētahi haerenga. $48 i hua mai i te mahi horoi motukā, $49 i hua mai i te rāwhera. E hia katoa ngā moni i kohia mai?
      • 48 + 49 = 48 + 48 + 1
      • 48 + 49 = 50 + 50 – 3
      • 48 + 49 = 40 + 8 + 40 + 9
      • 48 + 49 = 47 + 50
    • He pātai awhina:
      • He aha tētahi wāwāhitanga o te 48 hei whakamāmā i te tāpiritanga?
      • Ki hea wāwāhi ai i te 49 kia māmā ai te tāpiritanga?
      • He aha te tau ngahuru e pātata ana ki te 49?
  14. Kia pērā anō te mahi mō ētahi rapanga. Hei tauira:
    • $74 i hua mai i te hokohoko rare, $78 i kohia mai i te rorerore tōtiti. E hia katoa ngā moni i kohia mai?
    • $67 i hua mai i te hokohoko pīta, $64 i kohia mai i tētahi omaoma. E hia katoa ngā moni i kohia mai?
    • $28 i hua mai i te whakatū kanikani, $31 i kohia mai i te hokohoko tiakareti. E hia katoa ngā moni i kohia mai?

Ka Mahi Takitahi, Takirua rānei ngā Ākonga me te Tāhei Tau Punarua

Koia nei ētahi horopaki me ētahi rapanga hei whakaoti mā ngā ākonga mā te whakamahi i te Tāhei Tau Punarua. Kia kotahi, kia rua rānei ngā ākonga ki ia rorohiko.

  • Te Hokohoko

Ka pau te $38 ki te hoko āporo me te $36 ki te hoko panana hei ō mā te noho hōpuni a tō akomanga. E hia katoa te utu o ngā hokohoko?
Mēnā $34 ki te hoko āporo me te $49 ki te hoko panana?
Mēnā $62 ki te hoko āporo me te $27 ki te hoko panana?
Mēnā $56 ki te hoko āporo me te $38 ki te hoko panana?

  • Hua rākau

14 ngā pītiti i katoa e Hāmiora, 28 i katohia e Māia. E hia katoa ngā pītiti i katoa e rāua tahi?
Mēnā 25 ngā pītiti a Hamiora, 27 i katohia e Māia?
Mēnā 37 ngā pītiti a Hamiora, 18 i katohia e Māia?
Mēnā 42 ngā pītiti a Hamiora, 29 i katohia e Māia?

  • Māpere

27 ngā māpere a Himiona, 45 ngā māpere a Roimata. E hia katoa ā rāua māpere?
Mēnā 46 ngā māpere a Himiona, 18 ngā māpere a Roimata.
Mēnā 58 ngā māpere a Himiona, 37 ngā māpere a Roimata.
Mēnā 68 ngā māpere a Himiona, 26 ngā māpere a Roimata.

Mō ia rapanga, tonoa ngā ākonga ki te tuhi i tētahi pikitia hei whakaatu i te whakamahinga o te Tāhei Tāpiripiri ki te whakaoti i te rapanga. Kei ngā ākonga tonu te āhua o ngā pikitia, engari me āta whakaatu te wāwāhitanga o ngā tau.

Tukuna he wā mā ia ākonga e whakaatu tana pikitia, me te whakamārama i tana whakamahinga i te Tāhei Tāpiripiri. Koia nei he pātai hei ārahi i ngā ākonga:
 

  • I pēhea tō whakamahi i te Tāhei Tāpiripiri?
  • Whakamāramatia mai tō whakamahi i te Tāhei Tāpiripiri ki te whakaoti i te rapanga.
  • Whakamāramatia mai tō wāwāhi i ngā tau?
  • He aha i pērā ai tō wāwāhi i ngā tau?
  • Me pēhea te whakaatu i tō mahi ki te pikitia?

Ka Mahi Takitahi, Takirōpū rānei ngā Ākonga me ētahi atu Mahi e Whai Pānga ana

Koia nei ētahi atu mahi e tino hono ana ki te Tāhei Tāpiripiri:
 

  • He mahi hei whakaū i ngā rautaki wāwāhi tau tāpiripiri (Rauemi Tārua: tirohia te pae tukutuku):
    • Te rauemi 'Kāri Whakaatu Tāpiritanga' (Rauemi Tārua 4-29)
    • Te kēmu 'Honohono Tau' (Rauemi Tārua 4-35)
    • Ngā ngohe i te Wāhanga 10 me te Wāhanga 11 o te Pukapuka Tuarima o Te Poutama Tau
  • He Tau Anō te Tau
    Number Sense and Algebraic Thinking, Book One, Levels 2-3.
  • He Tau Anō te Tau
    Number Sense and Algebraic Thinking, Book Two, Levels 2-3.
  • He Tau Anō te Tau
    Number Sense and Algebraic Thinking, Book Two, Levels 3.
Add to plan

Log in or register to create plans from your planning space that include this resource.


Taumata 3