## Te Whakatauira Tau Mati-6

Hei Whakarāpopoto

E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te rauemi matihiko nei, Te Whakatauira Tau Mati-6. Ko tā tēnei rauemi, he āwhina i te ākonga ki te tūhura i te tikanga uara tū o ngā tau tae atu ki te 999 999, me te whakatauira i ngā tau ki ētahi whakaahuahanga e mōhio whānuitia ana. E hāngai ana tēnei kōwae ako ki te Kaupae 6 o Te Mahere Tau.

Achievement Objectives
1. Ka mōhio ki ngā tau 0 – 1 000 000: te whakaingoa i ngā tohutau; ngā momo raupapa tatauranga tauoti; ngā meka matua mō te tāpiri, te tango, me te whakarea; te whakaawhiwhi tauoti, tau ā-ira hoki ki te 1, te 10, te 100 rānei e pātata ana; ngā tikanga uar
Te Hononga ki te Marautanga
Taumata 3
Te Tau me te Taurangi (Te Mātauranga Tau)
Whāinga Paetae 1:
Ka mōhio ki ngā tau 0 – 1 000 000:
• te whakaingoa i ngā
• ngā momo raupapa tatauranga
• ngā meka matua mō te tāpiri, te tango, me te whakarea;
• te whakaawhiwhi tauoti, tau ā-ira hoki ki te 1, te 10, te 100 rānei e pātata ana;
• ngā tikanga uara tū o ngā tauoti me ngā tau ā-ira (kia toru ngā mati ā-ira):
• te maha o ngā haurau, ngā hautekau, ngā tahi, ngā tekau, ngā rau me ngā mano kei roto i tētahi tau;
• te rahi me te hanga o tētahi tau.
Ngā Whāinga Ako

Kia mōhio te ākonga ki:

• ētahi whakaahuahanga o ngā tau mai i te 0 ki te 999 999;
• te whakatauira i ngā tau ki ngā rauemi uara tū.
E ako ana ahau i te tikanga o ngā mati i roto i ngā tau 0 – 999 999
Ngā Tikanga Pāngarau
Te Mahere Tau o Te Poutama Tau
Kaupae 6
He Rārangi Kupu

 mati digit mōhiti whakarahi magnifying glass pāwhiri click (computer mouse) pīni beans poro uara tū place value blocks pūtohu button or i con (on computer screen) rākau mati fairy sticks rauemi matihiko digital learning object takatātai abacus tuhinga roha expanded written form tukuoro loudspeaker tūtohi uara tū hurahura place value flip chart uara tū place value whakaahuahanga representation whare uara tū place value house
Hei Raupapa I Ngā Mahi Ako

Te Rauemi Matihiko Te Whakatauira Tau Mati-6.

E rua ngā whakamahinga o te rauemi matihiko nei:
1. Mā te ākonga tonu e whakauru tētahi tau, ā, ka whakaaturia taua tau ki ngā poro uara tū, ki te kupu ā-tuhi, ki te whare uara tū, ki te tuhinga roha, ki te takatātai anō hoki. Mā te pāwhiri anō i te pūtohu tukuoro, ka rangona te tau e pānuihia ana (reo ā-rorohiko nei).
2. Ka tonoa te ākonga kia whakaatu i tētahi tau ki ngā poro uara tū. Ka tukuna he paku āwhina mēnā ka hapa.
Ngā Rauemi Matihiko
Kei tēnei wāhi i te ipurangi te rārangi mai o ngā rauemi matihiko katoa kua tuhia ki te reo Māori: https://nzmaths.co.nz/node/1472

Ko ētahi o ngā rauemi matihiko (ngā mea o nzmaths) e wātea ana ki te katoa, mā te pāwhiri noa i te pūtohu. Ko ētahi atu o ngā rauemi matihiko (ngā mea o The Le@rning Federation), me rēhita kē tō kura, kātahi koe ka uru atu ai.

Koia nei te wāhi noho o te rauemi matihiko Te Whakatauira Tau Mati-6, e hāngai ana ki tēnei kōwae ako: http://www2.nzmaths.co.nz/maori/LO/WhakatauiraTau/numbersMI123456.html

I Mua i te Whakamahinga o te Rauemi Matihiko Te Whakatauira Tau Mati-6

Kia mārama te ākonga ki te whakaatu tau ki ngā momo rauemi uara tū, pērā i te poro uara tū me te whare uara tū. Ko te kōwae ako o nzmaths Kia Ū Te Mātauranga Tau (http://www2.nzmaths.co.nz/frames/KowaeAko/KiaUTeMataurangaTau/KiaUTeMataurangaTau.aspx) , he akoranga e hāngai ana ki te uara tū o ngā tau mati-2. I tēnei kōwae ako, ka taunga te ākonga ki te whakaatu tau ki te whare uara tū me ētahi atu rauemi.

Me tirotiro hoki te rauemi matihiko Te Whakatauira Tau Mati-3:
http://www2.nzmaths.co.nz/maori/LO/WhakatauiraTau/numbersMI123.html

Ka Mahi Tahi te Pouako me tētahi Rōpū Ākonga (ki te hanga, ki te whakatauira hoki i tētahi tau)
Huakina te rauemi matihiko Te Whakatauira Tau Mati-6, ka whakamārama ai i tōna kaupapa ki te whakaatu i ngā uara tū o ngā mati o tētahi tau mati-6.

Whakaaturia te whakamahinga o te pūtohu mōhiti whakarahi hei arotahi ki ngā rau, ngā tekau me ngā tahi.

Pāwhiria ngā pere hei whakapiki, hei whakaheke rānei i te tau, kia tae atu ki te tau e hiahiatia ana.

Tīmata i te tahi, ka piki ai kia kitea te huri o te tae i te 6. Mā te huri o te tae, he māmā te kite atu i te 5, me te tatau ake i reira ki te 6, te 7, te 8 me te 9.

Ina tae atu ki te 10, ka huri ngā poro takitahi hei rākau kotahi i te uara tū o te 10.

Whakawhitiwhiti kōrero mō te whakaatu i te 11, me te heke whakamuri anō ki te 10, te 9, heke iho. Āta mātakihia te huri o ngā poro uara tū hei whakaatu i ngā tau.

Tonoa ngā ākonga kia whakamārama i te āhua o ngā poro uara tū hei whakaatu i te tau 5 250, kātahi ka whakaaturia ki te rauemi matihiko. Kia pērā anō mō te 34 065 me ētahi atu tau. Ko te mea nui kia kite ngā ākonga i te huringa o ngā poro ina piki atu ki te uara tū o runga ake, ina heke rānei ki te uara tū o raro iho.

Pāwhiria te pere whakatematau o raro kia kitea ai te tau e whakaaturia ana ki te whare uara tū, hei tau roha, ki te takatātai hoki. Whakawhitiwhiti kōrero mō te whakaatu i ngā uara tū o tētahi tau ki ēnei rauemi.

He mea nui kia āta tirohia ngā kupu Māori mō tētahi tau, ina te kitea o ngā tahi, o ngā tekau, o ngā rau, o ngā mano, o ngā tekau mano me ngā rau mano.

Ka Mahi Tahi te Pouako me tētahi Rōpū Ākonga (ki te whakatauira i tētahi tau)
Ka pāwhiria te mataono tau i te kokonga raro mauī o te mata rorohiko. Ka puta ngā kupu o tētahi tau hei whakaatu mā te ākonga ki ngā poro uara tū.

Ina pāwhiria te pūtohu tukuoro, ka rāngona te tau e pānuihia ana (e te reo rorohiko).

Tonoa tētahi ākonga ki te hanga i te tau mā te whakamahi i ngā pere. Ina hapa te ākonga ka puta ētahi kōrero hei āwhina i a ia.

Ina pāwhiria te pere whakararo i te pūtake o te mata rorohiko, ka hoki anō ki te whakatauira i te tau ka hangaia e te ākonga

Te whakaatu tau ki te rauemi uara tū
He maha tonu ngā momo rauemi uara tū hei tūhura mā te ākonga i te uara tū o ngā mati o tētahi tau.

Hei tauira: ko ngā poro uara tū; ko ngā pīni me ngā ipu; ko ngā rākau mati, ko te takatātai, ko te whare uara tū, ko te tūtohi uara tū hurahura.

He whaihua mēnā ka tūhura te ākonga i ēnei rauemi katoa.

Ka Mahi Takitahi, Takirua rānei ngā Ākonga
Ina taunga te ākonga ki te rauemi matihiko nei, he pai noa iho kia mahi takitahi, takirua rānei ki te whakatauira i ētahi tau, he mahi wehe kē i te pouako.

Hei Whakawhānui
• Tukuna ngā ākonga ki te whakatauira tau ki ngā rauemi uara tū ōkiko nei.
• Tūhurangia te whakaatu i te uara tū o ngā tau ā-ira. Ko te rauemi matihiko Te Whakatauira Tau ā-Ira hei āwhina:
http://www2.nzmaths.co.nz/maori/LO/WhakatauiraTau/numbersMIdecimal.html